Με χιούμορ
Διαβάζοντας με ένα χαμόγελο
Δεν διαβάζω κωμωδία για να μαζέψω αστείες ατάκες. Τη διαβάζω για εκείνη τη μοναδική χαρά του να γυρίζεις τις σελίδες με ένα χαμόγελο που δεν φεύγει. Είναι τόσο ωραίο να γελάς άλλωστε.
Σε αυτή την ενότητα συγκεντρώνονται βιβλία που με έκαναν να γελάσω. Άλλοτε δυνατά, άλλοτε από μέσα μου, άλλοτε εκεί που δεν το περίμενα καθόλου. Ρομαντικές κομεντί, σκοτεινή κωμωδία, δράση με χιούμορ, αστυνομικά με πνεύμα, ακόμη και ιστορίες όπου το γέλιο έρχεται μέσα από την έξυπνη ειρωνεία και όχι από τα αστεία.
Κάποια από αυτά είναι ξεκάθαρα κωμικά. Άλλα απλώς κάνουν την ανάγνωση πιο ανάλαφρη. Όλα όμως μοιράζονται ρυθμό, timing και την κατανόηση ότι το χιούμορ δεν αναιρεί το βάθος, συνυπάρχει μαζί του.
Αν ένα βιβλίο μπορεί να με κάνει να χαμογελώ καθώς ξεδιπλώνει την ιστορία του, τότε ανήκει εδώ.
ΝΙΚΟΣ ΤΣΙΦΟΡΟΣ
Τα πάντα…
Ο Ν. Τσιφόρος εδώ μπαίνει πρώτος. Γιατί το αξίζει και γιατι διαχρονικά είναι ίσως ο καλύτερος πρώτος. Και στα δικά μου μάτια μάλλον αξεπέραστος.
Το πρώτο βιβλίο του που διάβασα ήταν η Ελληνική Μυθολογία. Και μετά βούτηξα με τα μούτρα σε ολόκληρη τη βιβλιογραφία του. Μέχρι σήμερα, εξακολουθώ να απορώ πώς είναι δυνατόν κείμενα γραμμένα πριν από εξήντα και πλέον χρόνια να παραμένουν τόσο επίκαιρα, τόσο αστεία, τόσο καυστικά.
Ο Τσιφόρος μιλά τα «γαλλικά των αστών» με μια πανέξυπνη, χειρουργική ακρίβεια. Αποδομεί τους σοβαροφανείς, ξεγυμνώνει τους αυτάρεσκους και δεν χαρίζεται ούτε στα «μεγάλα ονόματα» — όπως ακριβώς τους αξίζει. Το χιούμορ του δεν είναι επιφανειακό. Είναι πολιτισμικό, γλωσσικό, βαθιά ελληνικό.
Οι διάλογοι και οι περιγραφές του έχουν έναν σχεδόν τζαζ ρυθμό. Δεν υπάρχει περιττή λέξη. Κάθε ατάκα είναι απολύτως on point. Και αυτό εξηγεί γιατί τα σενάριά του στον κινηματογράφο παραμένουν κι αυτά αξεπέραστα.
Από πού να αρχίσει κανείς; Τις Σταυροφορίες, την Ιστορία της Αγγλίας, τα Τα Παιδιά της Πιάτσας, το Εμείς οι Φράγκοι και τόσα άλλα.
Αν δεν έχετε διαβάσει Τσιφόρο, κάντε το τώρα.

RICHARD OSMAN
Η Λέσχη Φόνων της Πέμπτης
Αυτό το βιβλίο αποδεικνύει ότι το χιούμορ δεν χρειάζεται νιάτα, ταχύτητα ή εντυπωσιασμό για να λειτουργήσει. Χρειάζεται ευφυΐα.
Το Η Λέσχη Φόνων της Πέμπτης ακολουθεί μια ομάδα ηλικιωμένων ενοίκων που περνούν τις Πέμπτες τους ερευνώντας παλιές, ανεξιχνίαστες υποθέσεις. Και με έναν σχεδόν ανεπαίσθητο τρόπο, καταφέρνει να είναι ταυτόχρονα πνευματώδες, τρυφερό, κοφτερό και αληθινά έξυπνο. Το χιούμορ του είναι στεγνό βρετανικό, χαμηλόφωνο, άψογα χρονισμένο, δεν προσπαθεί ποτέ να εντυπωσιάσει, κι ακριβώς γι’ αυτό πετυχαίνει.
Αυτό που το κάνει ξεχωριστό δεν είναι μόνο τα γέλια, αλλά η ζεστασιά που κρύβεται από κάτω. Τα αστεία συνυπάρχουν με τις αναμνήσεις, τη φθορά του χρόνου, την απώλεια και το πένθος, χωρίς να γίνονται ποτέ μελό. Χαμογελάς, γελάς διακριτικά και κάποιες στιγμές σταματάς, γιατί το βιβλίο ξέρει πότε να είναι αστείο και πότε απλώς ανθρώπινο. Είναι κωμωδία που σέβεται τους χαρακτήρες της και τους αναγνώστες της.
Και αυτό την κάνει πραγματική απόλαυση.
Αν και η ταινία που προβάλεται στο Netflix είναι καλή, το βιβλίο ειναι πάντα καλύτερο.

DOUGLAS ADAMS
Γυρίστε τον Γαλαξία με Ωτοστόπ
Αυτό το βιβλίο είναι ευφυές.
Όχι απλώς αστείο, αλλά αξεπέραστα παράλογο, ακατάπαυστα έξυπνο και απροκάλυπτα χαοτικό.
Το Γυρίστε τον Γαλαξία με Ωτοστόπ μετατρέπει την επιστημονική φαντασία σε παιδική χαρά σάτιρας, ειρωνείας και υπαρξιακού παραλογισμού. Το χιούμορ έρχεται από παντού και από το πλάι, χτισμένο πάνω στη γλώσσα, στο λογοπαίγνιο και σε μια λογική που βγάζει νόημα μόνο και μόνο επειδή δεν βγάζει κανένα.
Με έναν πρωταγωνιστή που περιπλανιέται στο σύμπαν με τις πυτζάμες του, ένα μόνιμα καταθλιπτικό ρομάντζο που υποφέρει από υπαρξιακή κρίση και έναν Οδηγό που σε συμβουλεύει πρωτίστως «Μην Πανικοβάλλεσαι», ο Douglas Adams παραδίδει την απόλυτη ανατομία του παραλόγου. Η γραφή του είναι μια ευφυής επίθεση στη λογική, όπου η απάντηση για το νόημα της ζωής είναι ένας τυχαίος αριθμός και το πιο χρήσιμο αντικείμενο στο σύμπαν είναι μια πετσέτα. Είναι το βιβλίο που αποδεικνύει ότι το σύμπαν δεν είναι απλώς τεράστιο, αλλά και απελπιστικά γελοίο.
Κάτω από τα αστεία κρύβεται μια κοφτερή, σκανταλιάρικη ευφυΐα που αντιμετωπίζει το νόημα της ζωής με ακριβώς την ασέβεια που του αξίζει. Είναι από εκείνα τα βιβλία που σε κάνουν να γελάς δυνατά, μετά να σταματάς, να ξαναδιαβάζεις μια πρόταση και να γελάς ξανά. Κωμωδία στην πιο αναρχική, τρελή και εκθαμβωτικά ανεξέλεγκτη μορφή της.
Ασύγκριτα και απείρως καλύτερο από την ταινία.

DAVID SEDARIS
Εγκώ μιλήσει καλά κάποια μέρα
Ο David Sedaris γράφει για τον εαυτό του, την οικογένειά του, την κοινωνία, τη γλώσσα, την ταυτότητα και την αμηχανία του να υπάρχεις χωρίς καμία διάθεση να ωραιοποιήσεις τίποτα. Το χιούμορ του είναι κοφτερό, συχνά άβολο, και σχεδόν πάντα επώδυνο. Γελάς επειδή αναγνωρίζεις κάτι που θα προτιμούσες να μην αναγνωρίσεις.
Αυτό το βιβλίο είναι ένα αριστούργημα σατιρικής αυτοβιογραφίας.
Το πρώτο μισό του βιβλίου αφορά την παιδική του ηλικία και το πρόβλημα ομιλίας του, ενώ το δεύτερο μισό αφορά την προσπάθειά του να μάθει γαλλικά μετακομίζοντας στη Γαλλία. Η σκηνή όπου προσπαθεί να καταλάβει τη δασκάλα των γαλλικών (που τον βρίζει σε μια γλώσσα που δεν ξέρει) είναι θρυλική.
Οι ιστορίες του είναι μικρές, αποσπασματικές, αλλά χτυπούν κατευθείαν στο νεύρο. Δεν χαρίζεται ούτε στον εαυτό του, ούτε στους άλλους. Δεν ζητά συμπάθεια, ούτε συγχώρεση. Απλώς παρατηρεί, και αυτό αρκεί για να γίνει ανελέητα αστείος.

BONNIE GARMUS
Μαθήματα Χημείας
Σε μια εποχή που η γυναίκα θεωρούνταν απλώς ένα διακοσμητικό στοιχείο της κουζίνας, η Ελίζαμπεθ Ζοτ αποφασίζει να την μετατρέψει σε εργαστήριο. Με μια πένα που “σφάζει” με το γάντι και έναν κυνισμό που θυμίζει τη Lana του Mindfck* αν είχε πτυχίο Χημείας, η ηρωίδα παραδίδει μαθήματα επιβίωσης ενάντια στη βλακεία.
Δεν είναι ένα απλό, γλυκανάλατο μυθιστόρημα· είναι μια πανέξυπνη σάτιρα που συνδυάζει την “τσιφορική” απομυθοποίηση με τη συγκίνηση ενός πραγματικού δράματος.
Ανάμεσα σε πειραματικούς σωλήνες, έναν σκύλο που τον λένε “Eξίμιση” (“Six-Thirty) που σκέφτεται πιο βαθιά από τους ανθρώπους και έναν έρωτα που βασίζεται στην καθαρή χημεία, το βιβλίο σε κάνει να γελάς δυνατά ενώ ταυτόχρονα προκαλεί τη νοημοσύνη σου.
Είναι το ιδανικό ανάγνωσμα για όποιον σιχαίνεται τα κλισέ και λατρεύει τις ηρωίδες που δεν ζητούν συγγνώμη -ούτε άδεια- επειδή είναι οι πιο έξυπνες στο δωμάτιο.

SOPHIE KINSELLA
Can You Keep a Secret?
Φαντάσου να βρίσκεσαι σε ένα αεροπλάνο που πέφτει και, πάνω στον απόλυτο πανικό σου, να ξερνάς όλα τα ντροπιαστικά μυστικά σου στον άγνωστο που κάθεται δίπλα σου—από το ότι δεν έχεις ιδέα τι είναι το G-spot μέχρι το ότι λες ψέματα για το νούμερο του παντελονιού σου. Τώρα φαντάσου το αεροπλάνο να μην πέφτει και την επόμενη μέρα ο «άγνωστος» να μπαίνει στο γραφείο σου ως ο νέος, πανίσχυρος ιδιοκτήτης της εταιρείας στην οποία δουλεύεις.
Η Kinsella εδώ δεν γράφει απλώς ένα ρομάντζο, αλλά μια ωδή στην ανθρώπινη αμήχανη στιγμή, με μια ηρωίδα που είναι αφιλτράριστη και δεν μπορεί να βάλει φρένο στην σκέψη και τα όσα λέει.
Είναι η ιστορία που αποδεικνύει ότι ο έρωτας δεν ξεκινάει πάντα με ηλιοβασιλέματα, αλλά μερικές φορές ξεκινάει με το να θέλεις να ανοίξει η γη να σε καταπιεί γιατί κάποιος ξέρει ακριβώς πόσο πολύ «κλέβεις» στο βιογραφικό σου.
Αν ψάχνεις κάτι που διαβάζεται νερό και σε κάνει να γελάς ή να χαμογελάς όλη την ώρα, χωρίς να προσβάλλει τη νοημοσύνη σου, αυτό είναι το απόλυτο comfort read.
Και, όπως πάντα: το βιβλίο είναι πολύ καλύτερο από την ταινία.
Δεν κυκλοφορεί ακόμα στα ελληνικά.

